ကမာၻ႕ေျမငလွ်င္လႈပ္ခတ္မႈဆိုင္ရာသတင္းမ်ားစာမ်က္ႏွာ

ၿပီးခဲ့သည့္ (၁)ရက္အတြင္း၊ ကမာၻတစ္လႊားမွ ျပင္းအား ၂.၅ ႏွင့္ အထက္ရွိ ေျမငလွ်င္လႈပ္ခတ္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ (၇)ရက္အတြင္း၊ ကမာၻတစ္လႊားမွ ျပင္းအား ၅ ႏွင့္ အထက္ရွိ ေျမငလွ်င္လႈပ္ခတ္ျခင္းမ်ားကို USGS website မွ တိုက္ရိုက္ ရယူ၍ Widget မ်ားျဖင့္ mmweather ၏ ကမာၻ႕ေျမငလွ်င္လႈပ္ခတ္မႈဆိုင္ရာသတင္းမ်ား စာမ်က္ႏွာ တြင္ တင္ျပထားပါသည္။

ေျမငလွ်င္လႈပ္ျခင္းအား ယေန႕ထက္တိုင္ ေနရာအတိအက်၊ ေျမျပင္/ေရျပင္ေအာက္ အနက္ အတိအက်၊ အခ်ိန္အတိအက်ႏွင့္ ျပင္းအားအတိအက် တို႕ကို ခန္႕မွန္းတြက္ခ်က္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးပါ။ သို႕ေသာ္ လူသားတို႕၏ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာကို ရုတ္တရက္ ႏွဳတ္ယူသြားတတ္သည့္အျပင္ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ အေျမာက္အမ်ားကိုလည္း ဖ်က္ဆီးႏိုင္စြမ္းႀကီးမားသည့္ ငလွ်င္လႈပ္ခတ္မႈ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ကို လ်စ္လ်ဴရႈထား၍လည္းမရႏိုင္ပါ။

ႏိုင္ငံတကာရွိေျမငလွ်င္လႈပ္ခတ္မႈမ်ား၊ ေျမငလွ်င္လႈပ္ခတ္မႈျပင္းထန္ေသာ/မၾကာခဏလႈပ္တတ္ေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ငလွ်င္လႈပ္ခတ္လာပါက ပ်က္စီးဆံုးရႈံးမႈဒဏ္ကို နည္းႏိုင္သမွ်နည္းေအာင္ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားႏွင့္ လူမႈဝန္ထမ္းအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ NGO မ်ားက မည္သို႕ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကသည္ကို မ်က္ေခ်မျပတ္ေလ့လာေနၾကရန္လိုအပ္ပါသည္။

ထိုသို႕ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအေပၚအေျခခံၿပီး ကၽြန္ဳပ္တို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အလားတူ ငလွ်င္ျပင္းမ်ားလႈပ္ခတ္သည့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္မ်ဳိး ႀကံဳေတြ႕လာရလွ်င္ မည္သို႕မည္ပံု ေဆာင္ရြက္သင့္သည္၊ ကာကြယ္မႈမ်ားကို မည္သို႕မည္ပံု ေဆာင္ရြက္ထားသင့္သည္ စသည္ျဖင့္ ဗဟုသုတ ရွာမွီးႏိုင္ၾကေစရန္ရည္ရြယ္ေရးသားလိုက္ရပါသည္။

mmweather administration team

ပထမဦးဆံုး ဆူနာမီ ေလ့က်င့္မႈ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပဳလုပ္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ဆူနာမီ ႀကိဳတင္ေလ့က်င့္မႈတခုကို ကမ္း႐ုိးတန္း ေဒသမ်ားျဖစ္ေသာ ျပည္နယ္ ႏွင့္ တိုင္း ၅ ခုတြင္ ယေန႔နံနက္ပိုင္းမွ စတင္ကာ ဆက္သြယ္ေရး စမ္းသပ္မႈ (Communication Test) တခု ေလ့က်င့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနက ေျပာသည္။

အိႏိၵယသမုဒၵရာႏွင့္ နီးစပ္တည္ရွိေနသည့္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈ ႏိုင္ငံတို႔တြင္ ဆူနာမီေလ့က်င့္မႈတခုကို ျပဳလုပ္ေစၿပီးေနာက္ ျမန္မာနုိင္ငံ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသတြင္ ေလ့က်င့္မႈ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။

သတိေပးခ်က္ ျမန္ဆန္ ထိေရာက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိရွိေလ့လာႏိုင္ေရး ရည္ရြယ္ကာ စမ္းသပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္ရွိ မိုးဇလက ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမႉးျဖစ္သူ ဦးေက်ာ္မိုးဦးက မဇိၥ်မကို ေျပာသည္။

“ဒီမနက္ ၇း၃၀ နာရီမွာ စတယ္။ အဓိက သတ္မွတ္တဲ့ေဒသေတြက ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က ဆူနာမီ အမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒသေတြမွာ လုပ္ပါတယ္။ သဘာဝ ေဘးအႏၲာရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဌာနဆိုင္ေတြ အားလံုးပါတယ္။ အဲဒီ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေန ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ လူေရႊ႕ေျပာင္းမႈ မပါဘဲနဲ႔ အဓိကေတာ့ Communication test (ဆက္သြယ္ေရး) ကိုစမ္းသပ္တာပါ” ဟု ေျပာသည္။

စမ္းသပ္ ေလ့က်င့္ေစရာတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ေက်းရြာတရြာ၊ မြန္ျပည္နယ္၊ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ စက္ဆဲေက်းရြာ၊ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ လက္ခုပ္ကုန္း ေက်းရြာ၊ တနသၤာရီတိုင္းရွိ ကဒံုကနိေက်းရြာႏွင့္ ဧရာဝတီတိုင္း၊ ျပင္စလူၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေက်းရြာတရြာတို႔ ပါဝင္သည္။

“ျပည္သူလူထု မပါဘူးဆိုေပမဲ့ NGOs၊ INGOs အဖြဲ႔ေတြက ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ေက်းရြာေတြက Volunteers (လုုပ္အားေပး) ေတြပါတယ္” ဟု မိုးဇလ အရာရွိကေျပာသည္။

ဂ်ပန္ မိုးေလဝသ ေအဂ်င္စီ (JMA) ႏွင့္ ပစၥဖိတ္ ဆူနာမီ သတိေပးခ်က္ ဗဟို (PTWC) တို႔မွ ေပးပို႔သည့္ ဆူနာမီ သတိေပး အခ်က္အလက္မ်ားကို မိုးဇလအေနျဖင့္ အစမ္းေလ့က်င့္သည့္ ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသတို႔ကို တဆင့္ေပးပို႔ကာ အခ်ိန္ၾကာျမႇင့္ခ်ိန္ကို ဆန္းစစ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။

“က်ေနာ္တို႔ သတင္းစၿပီး ထုတ္လႊင့္တဲ့ အခ်ိန္ကေန ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာေရာက္တဲ့အထိ ဘယ္ေလာက္ၾကာသြားသလဲ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔က ဆန္းစစ္တာပါ။ တကယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ပို႔တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္က အခ်ိန္မွီရဲ႕လား ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အႏၲာရာယ္ ျဖစ္လာလို႔ ေရွာင္ရွားဖို႔ အခ်ိန္လံုေလာက္မႈရွိ၊ မရွိဆိုတာကို ဆန္းစစ္ဖို႔အတြက္ အခ်ိန္ကို ၾကည့္တာပါ” ဟု ဦးေက်ာ္မိုးဦးက ေျပာသည္။

သက္ဆိုင္ရာ စမ္းသပ္ေဒသမ်ားမွ ထြက္ရွိလာမည့္ ရလဒ္ အစီရင္ခံစာကို အိႏိၵယ သမုဒၵရာျပင္ (IO-Wide) ကို တလအတြင္း ေပးပို႔ရမည္ ျဖစ္သည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ဆူနာမီ ေလ့က်င့္ျပဳလုပ္သည့္ ကမ္း႐ုိးတန္းေဒသမ်ားတြင္ အခ်ိန္မီ ဆက္သြယ္ သတင္း အခ်က္အလက္ ေပးႏိုင္ရန္ စီဒီအမ္ေအ (CDMA) တယ္လီဖုန္းမ်ား ခ်ထားေပးၿပီး ျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္။

၂၀၀၄ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔က အိႏိၵယ သမုဒၵရာအတြင္း ဆူနာမီ ငလ်င္လိႈင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂ ႏုိင္ငံထက္ မနည္းတြင္ လူေပါင္း ၂ သိန္း ၃ ေသာင္းေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၆၁ ဦးေသဆံုးကာ၊ ေပ်ာက္ဆံုးသူ ၄၀၀ ဦးခန္႔ႏွင့္ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။

မဇိၥ်မ RSS FEED မွ ကူးယူေဖၚျပပါသည္ –  by thant.aung@gmail.com ( နန္းေဒဝီ)

အဆိုးထဲက-အေကာင္းကိုေလ့လာျခင္း

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြင္း ပစိဖိတ္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာ စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးေတြလို အင္အားအလြန္ျပင္းတဲ့ တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းေတြနဲ႕ အင္အားေကာင္းတဲ့ တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းေတြျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့အနက္ MORAKOT, KOPPU, CHOIWAN, KETSANA(ONDOY), PARMA(PEPENG)နဲ႕ MELOR တို႕ဟာ ထင္ရွားခဲ့ၿပီး MORAKOT ေၾကာင့္ ထိုင္ဝမ္ကၽြန္းတစ္ခုလံုး၊ KETSANA(ONDOY)နဲ႕ PARMA(PEPENG) တို႕ေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ လူေသေပ်ာက္မႈျမင့္မားခဲ့တဲ့အျပင္ MELOR က ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းေဒသအခ်ဳိ႕ကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္တဲ့အခါ မထင္မွတ္ထားတဲ့ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ဆိုးႀကီးမ်ားနဲ႕ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ၾကရပါတယ္။
ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို KETSANA(ONDOY) ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္စဥ္က ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းသာသာေလာက္ အင္အားေလးနဲ႕ဆိုၿပီး ေလွ်ာ့တြက္ခဲ့မိလို႕ မုန္တိုင္းျပင္းျပင္းဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံႏိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသားေတြဟာ မထင္မွတ္ပဲ မ်ားမ်ားရြာလိုက္တဲ့မိုးေၾကာင့္ လံုးဝထင္မွတ္မထားတဲ့ ရုတ္တရက္ ေရႀကီးျခင္းအႏၱရာယ္ကို ေတြ႕ႀကံဳရင္ဆိုင္လိုက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။
ေလျပင္းျပင္းတိုက္တာကိုခံႏိုင္ရည္ရွိတဲ့ အေဆာက္အအံုမ်ားပိုင္ဆိုင္တဲ့ ဖိလစ္ပိုင္လို တစ္ႏွစ္မွာ မုန္တိုင္း အလံုး ၃ဝ ေလာက္အတိုက္ခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာနဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသေတြမွာ ဘာမဟုတ္တဲ့ ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းသာသာေလာက္အင္အားနဲ႕ ဝင္ေရာက္ၿပီး မိုးေရခ်ိန္လက္မမ်ားစြာရြာသြန္းေစခဲ့တဲ့ KETSANA မုန္တိုင္းအၿပီး – ေရႀကီးလို႕မွမဆံုးေသးခင္မွာ ဆက္ၿပီး PARMA(PEPENG) က ဆက္လက္ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။
ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ ပစိဖိတ္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းမွာ စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီး MELOR ေပၚလာၿပီး ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဘက္ကိုေရြ႕လ်ားေနစဥ္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ေက်ာ္ျဖတ္သြားခဲ့တဲ့ KETSANA(PEPENG) ကို FUJIWAHRA EFFECT နဲ႕ လွမ္းဆြဲထားသလိုျဖစ္ၿပီး ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ကာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းကို အေနာက္မွအေရွ႕ ၊ အေရွ႕ေျမာက္မွ အေနာက္ေတာင္ ၊ အေနာက္မွအေရွ႕ ၃ ႀကိမ္ျဖတ္သန္းတိုက္ခတ္လိုက္တာမွာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံရမႈကို အဆိုးဆံုးျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို effect ေတြေၾကာင့္ စူပါတိုင္ဖြန္းအဆင့္အထိ ေရာက္ခဲ့တဲ့ PARMA(PEPENG) ဟာ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႕ GMT 1800HR က စလိုက္တာ ဒီကေန႕ ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ေန႕အထိ သက္တမ္းမၿပီးဆံုးေသးဘဲ ဟိုင္နန္ကၽြန္းနဲ႕ ဗီယက္နမ္ကို ဆက္လက္ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
PARMA(PEPENG) ရဲ႕ ျဖစ္ေပၚခဲ့မႈအေျခအေနအစက အခုအခ်ိန္အထိကို ျပန္ၿပီးသံုးသပ္ၾကည့္ရမယ္ဆိုရင္ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႕ 1800GMT မွာ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ အေနာက္ပိုင္းမွာ ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းေလးအေနနဲ႕ စတင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး၊ အင္အားပိုေကာင္းလာကာ ၂၈ ရက္ေန႕ 1200GMT မွာ အပူပိုင္းမုန္တိုင္းအဆင့္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ၃ဝ ရက္ 0000GMT မွာ CAT-1 အဆင့္ မုန္တိုင္းအျဖစ္ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး အဲဒီေန႕ 1800GMT မွာ အဆင့္-၃ CAT-3 တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ 0000GMT မွာေတာ့ အဆင့္-၄ CAT-4 စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးအျဖစ္ေရာက္ခဲ့ကာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအနီးကို တျဖည္းျဖည္းခ်ဥ္းကပ္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္ 0600GMT အခ်ိန္အထိ CAT-4 စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးအျဖစ္တည္ရွိေနခဲ့ၿပီး ေရွ႕ကမုန္တိုင္း KETSANA ေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာနဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသေတြမွာ ေရလႊမ္းမိုးမႈဒဏ္ခံေနရဆဲျဖစ္ေနတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို သိသိသာသာၿခိမ္းေျခာက္လာပါတယ္။
အဲဒီလိုနဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအနီးထပ္မံခ်ဥ္းကပ္လာတဲ့ စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးဟာ အားေလ်ာ့လာၿပီး ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္ေန႕မွာ CAT-3 အဆင့္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၃ ရက္ 00GMT မွာ CAT-2 အဆင့္ေတြနဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းကို စတင္ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္လိုက္တာ ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္ေန႕မွာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲထြက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၅ ရက္နဲ႕ ၆ ရက္ေန႕ေတြမွာ ဖိလစ္ပိုင္ေျမာက္ပိုင္းကိုျဖတ္တိုက္ၿပီးအပူပိုင္းမုန္တိုင္းအျဖစ္အားေလ်ာ့သြားတဲ့ PARMA ဟာ ၆ရက္ေန႕ ညေနပိုင္းမွာ ဖိလစ္ပိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၈ ရက္မွာ သူ စတင္ဝင္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုငငငံ အေရွ႕ဘက္ကမ္းရိုးတန္းဆီျပန္ေရာက္သြားျပန္ပါတယ္၊ ေနာက္ေတာ့ အေနာက္ဘက္ကို ျပန္ေရြ႕လာၿပီး ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေပၚက တတိယအႀကိမ္ျဖတ္သန္းကာ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕မွာမွ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲကို အၿပီးထြက္ခြာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၃ ရက္ေန႕က ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕အထိ ၆ ရက္တိုင္တိုင္ အေရွ႕အေနာက္ ၃ ႀကိမ္ျဖတ္သန္းတိုက္ခတ္တာကိုခံလိုက္ရတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံဟာ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြက္ အဆိုးရြားဆံုး မုန္တိုင္းဒဏ္နဲ႕ ေရလႊမ္းမိုးမႈ/ေျမၿပိဳမႈ ဒဏ္ေတြကို ခံလိုက္ရတာပါ။
ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲက မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္မႈဒဏ္အခံရဆံုးႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဗီယက္နမ္နဲ႕ တရုတ္ျပည္ေတာင္ပိုင္းက ဟိုင္နန္ ၊ ေဟာင္ေကာင္ ၊ မကာအိုတို႕လဲ မလြတ္ပါဘူး ဖိလစ္ပိုင္ကၽြန္းအၿပီး ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲ ဆက္ထြက္လာေနက် လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ တည္ရွိေနတာေၾကာင့္ အနည္းနဲ႕အမ်ားေတာ့ ခံၾကရတာပါဘဲ။ အဲဒီမုန္တိုင္းေတြရဲ႕ အရွိေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚပိုင္းမွာေရာ ေအာက္ပိုင္းမွာပါ ေဒသအလိုက္ကြက္ၿပီးမိုးမ်ားမ်ားရြာခဲ့တာေတြ႕ရပါတယ္။
စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းျဖစ္ခဲ့တဲ့ KETSANA(ONDOY) နဲ႕ PARMA(PEPENG) ေၾကာင့္  ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းသာသာအဆင့္ေလာက္သာ ရွိခဲ့ေပမဲ့ မိုးေရခ်ိန္ ၁၇ လက္မ နီးပါးရြာခဲ့လို႕ မနီလာၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အႏွစ္ ၄ဝ အတြင္း အဆိုးရြားဆံုးေရလႊမ္းမိုးမႈျဖစ္ေပၚခဲ့တာေလ့လာခြင့္ရခဲ့ပါတယ္၊ မုန္တိုင္းတစ္ခုျဖစ္ေပၚလာရင္ ေလတိုက္ႏွဳန္းျပင္းမွ ေၾကာက္စရာေကာင္းတာမဟုတ္ပဲ မိုးေရခ်ိန္မ်ားမ်ားရြာသြန္းတဲ့အခါမွာလဲ ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္ဆိုတာ သိခြင့္ရပါတယ္၊ က်ေနာ္တို႕ FUJIWAHRA EFFECT အေၾကာင္းသိခြင့္ရခဲ့ပါတယ္၊ FUJIWAHRA EFFECT ေၾကာင့္ ပံုမွန္လမ္းေၾကာင္းသြားေနတဲ့ မုန္တိုင္းတစ္ခုဟာ ဦးတည္ရာေတြေျပာင္းသြားၿပီး ဝင္ၿပီးသားေနရာကို ထပ္ခါတလဲလဲဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္တတ္တယ္ ဆိုတာေလ့လာခြင့္ရပါတယ္။

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြင္း ပစိဖိတ္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာ စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးေတြလို အင္အားအလြန္ျပင္းတဲ့ တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းေတြနဲ႕ အင္အားေကာင္းတဲ့ တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းေတြျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့အနက္ MORAKOT, KOPPU, CHOIWAN, KETSANA(ONDOY), PARMA(PEPENG)နဲ႕ MELOR တို႕ဟာ ထင္ရွားခဲ့ၿပီး MORAKOT ေၾကာင့္ ထိုင္ဝမ္ကၽြန္းတစ္ခုလံုး၊ KETSANA(ONDOY)နဲ႕ PARMA(PEPENG) တို႕ေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ လူေသေပ်ာက္မႈျမင့္မားခဲ့တဲ့အျပင္ MELOR က ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းေဒသအခ်ဳိ႕ကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ၿပီး မထင္မွတ္ထားတဲ့ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ဆိုးႀကီးမ်ားနဲ႕ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို KETSANA(ONDOY) ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္စဥ္က ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းသာသာေလာက္ အင္အားေလးနဲ႕ဆိုၿပီး ေလွ်ာ့တြက္ခဲ့မိလို႕ မုန္တိုင္းျပင္းျပင္းဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံႏိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသားေတြဟာ မထင္မွတ္ပဲ မ်ားမ်ားရြာလိုက္တဲ့မိုးေၾကာင့္ လံုးဝထင္မွတ္မထားတဲ့ ရုတ္တရက္ ေရႀကီးျခင္းအႏၱရာယ္ကို ေတြ႕ႀကံဳရင္ဆိုင္လိုက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ေလျပင္းျပင္းတိုက္တာကိုခံႏိုင္ရည္ရွိတဲ့ အေဆာက္အအံုမ်ားပိုင္ဆိုင္တဲ့ ဖိလစ္ပိုင္လို တစ္ႏွစ္မွာ မုန္တိုင္း အလံုး ၃ဝ ေလာက္အတိုက္ခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာနဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသေတြမွာ ဘာမဟုတ္တဲ့ ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းသာသာေလာက္အင္အားနဲ႕ ဝင္ေရာက္ၿပီး မိုးေရခ်ိန္ လက္မမ်ားစြာကို ရြာသြန္းေစခဲ့တဲ့ KETSANA မုန္တိုင္းအၿပီး – ေရႀကီးလို႕မွမဆံုးေသးခင္မွာ ဆက္ၿပီး PARMA(PEPENG) က ဆက္လက္ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။

ႏွစ္ ၄ဝ အတြင္း ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ အဆိုးရြားဆံုးေရႀကီးမႈျဖစ္ေစခဲ့သည့္ တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္း KETSANA ျဖစ္ေပၚခဲ့ရာလမ္းေၾကာင္း

ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ ပစိဖိတ္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းမွာ စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီး MELOR ေပၚလာၿပီး ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဘက္ကိုေရြ႕လ်ားေနစဥ္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ေက်ာ္ျဖတ္သြားခဲ့တဲ့ KETSANA(PEPENG) ကို FUJIWHARA EFFECT နဲ႕ လွမ္းဆြဲထားသလိုျဖစ္ၿပီး ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ကာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းကို အေနာက္မွအေရွ႕ ၊ အေရွ႕ေျမာက္မွ အေနာက္ေတာင္ ၊ အေနာက္မွအေရွ႕ ၃ ႀကိမ္ျဖတ္သန္းတိုက္ခတ္လိုက္တာမွာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံရမႈကို အဆိုးဆံုးျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

“The Fujiwhara effect or Fujiwara interaction is a type of interaction between two nearby cyclonic vortices, causing them to appear to “orbit” each other.” (Wiki)

FUJIWHARA EFFECT ေၾကာင့္ စူပါတိုင္ဖြန္းအဆင့္အထိ ေရာက္ခဲ့တဲ့ PARMA(PEPENG) ဟာ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႕ GMT 1800HR က စလိုက္တာ ဒီကေန႕ ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ေန႕အထိ သက္တမ္းမၿပီးဆံုးေသးဘဲ ဟိုင္နန္ကၽြန္းနဲ႕ ဗီယက္နမ္ကို ဆက္လက္ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

PARMA(PEPENG) ရဲ႕ ျဖစ္ေပၚခဲ့မႈအေျခအေနအစက အခုအခ်ိန္အထိကို ျပန္ၿပီးသံုးသပ္ၾကည့္ရမယ္ဆိုရင္ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႕ 1800GMT မွာ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ အေနာက္ပိုင္းမွာ ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းေလးအေနနဲ႕ စတင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး၊ အင္အားပိုေကာင္းလာကာ ၂၈ ရက္ေန႕ 1200GMT မွာ အပူပိုင္းမုန္တိုင္းအဆင့္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ၃ဝ ရက္ 0000GMT မွာ CAT-1 အဆင့္ မုန္တိုင္းအျဖစ္ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး အဲဒီေန႕ 1800GMT မွာ အဆင့္-၃ CAT-3 တိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ 0000GMT မွာေတာ့ အဆင့္-၄ CAT-4 စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးအျဖစ္ေရာက္ခဲ့ကာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအနီးကို တျဖည္းျဖည္းခ်ဥ္းကပ္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္ 0600GMT အခ်ိန္အထိ CAT-4 စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးအျဖစ္တည္ရွိေနခဲ့ၿပီး ေရွ႕ကမုန္တိုင္း KETSANA ေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာနဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသေတြမွာ ေရလႊမ္းမိုးမႈဒဏ္ခံေနရဆဲျဖစ္ေနတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို သိသိသာသာၿခိမ္းေျခာက္လာပါတယ္။

အဲဒီလိုနဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအနီးထပ္မံခ်ဥ္းကပ္လာတဲ့ စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းႀကီးဟာ အားေလ်ာ့လာၿပီး ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္ေန႕မွာ CAT-3 အဆင့္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၃ ရက္ 00GMT မွာ CAT-2 အဆင့္ေတြနဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းကို စတင္ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္လိုက္တာ ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္ေန႕မွာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲထြက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၅ ရက္နဲ႕ ၆ ရက္ေန႕ေတြမွာ ဖိလစ္ပိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ျဖတ္တိုက္ၿပီး အပူပိုင္းမုန္တိုင္းအျဖစ္အားေလ်ာ့သြားတဲ့ PARMA ဟာ ၆ရက္ေန႕ ညေနပိုင္းမွာ ဖိလစ္ပိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၈ ရက္မွာ သူ စတင္ဝင္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုငငငံ အေရွ႕ဘက္ကမ္းရိုးတန္းဆီျပန္ေရာက္သြားျပန္ပါတယ္၊ၿပီးေတာ့မွ ေနာက္ဘက္ကို ျပန္ေရြ႕လာၿပီး ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေပၚက တတိယအႀကိမ္ျဖတ္သန္းကာ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕မွာမွ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲကို အၿပီးထြက္ခြာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္တိုဘာလ ၃ ရက္ေန႕က ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕အထိ ၆ ရက္တိုင္တိုင္ အေရွ႕အေနာက္ ၃ ႀကိမ္ျဖတ္သန္းတိုက္ခတ္တာကို ခံလိုက္ရတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံဟာ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြက္ အဆိုးရြားဆံုး မုန္တိုင္းဒဏ္နဲ႕ ေရလႊမ္းမိုးမႈ/ေျမၿပိဳမႈ ဒဏ္ေတြကို ခံလိုက္ရတာပါ။

ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲက မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္မႈဒဏ္အခံရဆံုးႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဗီယက္နမ္နဲ႕ တရုတ္ျပည္ေတာင္ပိုင္းက ဟိုင္နန္ ၊ ေဟာင္ေကာင္ ၊ မကာအိုတို႕လဲ မလြတ္ပါဘူး ဖိလစ္ပိုင္ကၽြန္းအၿပီး ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ထဲ ဆက္ထြက္လာေနက် လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ တည္ရွိေနတာေၾကာင့္ အနည္းနဲ႕အမ်ားေတာ့ ခံၾကရတာပါဘဲ။ အဲဒီမုန္တိုင္းေတြရဲ႕ အရွိန္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚပိုင္းမွာေရာ ေအာက္ပိုင္းမွာပါ ေဒသအလိုက္ကြက္ၿပီး မိုးမ်ားမ်ားရြာခဲ့ကာ ေဒသအလိုက္ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ေရႀကီးတာေတြေတြ႕ရပါတယ္။

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြင္း ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအေနာက္ပိုင္းႏွင့္ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္တြင္ျဖစ္ခဲ့သမွ် မုန္တိုင္းမ်ား၏လမ္းေၾကာင္းျပပံု

စူပါတိုင္ဖြန္းမုန္တိုင္းျဖစ္ခဲ့တဲ့ KETSANA(ONDOY) နဲ႕ PARMA(PEPENG) ေၾကာင့္ -

  • ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းသာသာအဆင့္ေလာက္သာ ရွိခဲ့ေပမဲ့ မိုးေရခ်ိန္ ၁၇ လက္မ နီးပါးရြာခဲ့လို႕ မနီလာၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အႏွစ္ ၄ဝ အတြင္း အဆိုးရြားဆံုးေရလႊမ္းမိုးမႈျဖစ္ေပၚခဲ့တာေလ့လာခြင့္ရခဲ့ပါတယ္၊
  • မုန္တိုင္းတစ္ခုရယ္လို႕ ျဖစ္ေပၚလာရင္ ေလတိုက္ႏွဳန္းျပင္းမွ ေၾကာက္စရာေကာင္းတာမဟုတ္ပဲ မိုးေရခ်ိန္မ်ားမ်ားရြာသြန္းတဲ့အခါမွာလဲ ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္ဆိုတာ သိခြင့္ရပါတယ္၊
  • ၿပီးေတာ့ – က်ေနာ္တို႕ FUJIWAHRA EFFECT အေၾကာင္းသိခြင့္ရခဲ့ပါတယ္၊ FUJIWHARA EFFECT ေၾကာင့္ ပံုမွန္လမ္းေၾကာင္း သြားေနတဲ့ မုန္တိုင္းတစ္ခုဟာ ဦးတည္ရာေတြေျပာင္းသြားၿပီး ဝင္ၿပီးသားေနရာကို ထပ္ခါတလဲလဲဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္တတ္တယ္ ဆိုတာေလ့လာခြင့္ရခဲ့ပါတယ္၊

ဒါေၾကာင့္ “အဆိုးထဲကအေကာင္း” လို႕ ရႈျမင္မွတ္ယူၿပီး ဒီေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို mmweather ပရိသတ္မ်ား ရာသီဥတုႏွင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတပြားမ်ားေစဘို႕ ရည္ရြယ္ေရးသားလိုက္ေၾကာင္းပါခင္ဗ်ား ….

ဦးဝင္းႏိုင္ (mmweather administration team)

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.